Πρόληψη μετάδοσης του HIV

Στις στρατηγικές για την πρόληψη μετάδοσης του HIV συμπεριλαμβάνονται η αποτελεσματική θεραπευτική αγωγή στα άτομα με HIV λοίμωξη καθώς και η προφύλαξη στα άτομα που δεν έχουν HIV λοίμωξη πριν ή μετά από πιθανή έκθεση στον ιό. Τα στοιχεία της κάθε προσέγγισης παρέχονται παρακάτω.

Πρόληψη

Τα στοιχεία που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της αντιρετροϊκής θεραπείας (ART) στην πρόληψη μετάδοσης του ιού HIV δημιούργησαν αισιοδοξία και θεωρήθηκαν ορόσημο στον αγώνα για τον έλεγχο της επιδημίας της HIV λοίμωξης.1 Ο ρόλος της αντιρετροϊκής θεραπείας στην πρόληψη της μετάδοσης του HIV μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

  • Θεραπευτική αγωγή ως μέτρο πρόληψης (Treatment as prevention – TasP): Επίτευξη ιολογικής καταστολής με τη χρήση αποτελεσματικής αντιρετροϊκής θεραπείας σε άτομα με HIV λοίμωξη ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού
  • Προφύλαξη μετά την έκθεση (Post-Exposure Prophylaxis – PEP): Μείωση του κινδύνου λοίμωξης σε HIV οροαρνητικά άτομα με πιθανή πρόσφατη έκθεση στον HIV*
  • Προφύλαξη πριν την έκθεση (Pre-Exposure Prophylaxis – PrEP): μείωση του κινδύνου εμφάνισης της σεξουαλικά μεταδιδόμενης HIV λοίμωξης σε HIV-οροαρνητικά άτομα (ενήλικες και εφήβους) σε υψηλό κίνδυνο

Θεραπευτική αγωγή ως μέτρο πρόληψης

Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος μετάδοσης μέσω της σεξουαλικής επαφής είναι σημαντικά μειωμένος σε άτομα με HIV λοίμωξη τα οποία λαμβάνουν αντιρετροϊκή αγωγή και έχουν μη ανιχνεύσιμα επίπεδα HIV-1 RNA στο πλάσμα.2,3

Οι Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες συνιστούν για όλα τα άτομα με HIV λοίμωξη να λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία ανεξάρτητα από τον αριθμό κυττάρων CD4+, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης.4

Προφύλαξη μετά την Έκθεση (Post-Exposure Prophylaxis - PEP)*

Σε πιθανή έκθεση στον HIV μέσω:

Αίματος

  • Τρύπημα από βελόνη που έχει χρησιμοποιηθεί από/σε HIV οροθετικό άτομο ή άτομο με άγνωστο πρόσφατο HIV status αλλά με παρουσία παραγόντων κινδύνου για μόλυνση από τον ιό HIV
  • Διαδερμικός τραυματισμός με αιχμηρό αντικείμενο (π.χ. νυστέρι), βελόνη για ενδομυϊκή ή υποδόρια ένεση ή βελόνη χειρουργικών ραφών που έχει χρησιμοποιηθεί από/σε HIV οροθετικό άτομο
  • Επαφή αίματος HIV οροθετικού ατόμου για περισσότερο από 15 λεπτά με βλεννογόνο ή με περιοχή του δέρματος με ανοιχτή πληγή

Εκκρίσεων των γεννητικών οργάνων

  • Πρωκτική ή κολπική σεξουαλική επαφή με οροθετικό άτομο με ανιχνεύσιμα ή άγνωστα επίπεδα ιού HIV στο αίμα ή με άτομο αγνώστου HIV status αλλά με παρουσία παραγόντων κινδύνου για μόλυνση από τον ιό HIV
  • Παθητική στοματική σεξουαλική επαφή με εκσπερμάτιση, με οροθετικό άτομο με ανιχνεύσιμα ή άγνωστα επίπεδα ιού HIV στο αίμα

Ενδοφλέβιας χρήσης ναρκωτικών ουσιών

  • Ανταλλαγή συρίγγων, βελόνων ή άλλων παρασκευαστικών υλικών για ενδοφλέβια χρήση με HIV οροθετικά άτομα

Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες της EACS (European AIDS Clinical Society) συνιστούν αξιολόγηση του κινδύνου και συμβουλευτική από επαγγελματία της υγείας4

Η χρήση των αντιρετροϊκών φαρμάκων από HIV-οροαρνητικά άτομα για προφύλαξη μετά την έκθεση δεν περιλαμβάνεται στις εγκεκριμένες ενδείξεις τους με βάση την Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος. Η χρήση συνδυασμών αντιρετροϊκών φαρμάκων για προφύλαξη μετά από έκθεση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προτείνεται από τις Εθνικές και Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες καθώς και από Κέντρα Ελέγχου Λοιμώξεων και υγειονομικούς φορείς Δημόσιας Υγείας παγκοσμίως ως ένα αποτελεσματικό και αναγκαίο μέτρο για τη μείωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό HIV σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Προφύλαξη πριν την έκθεση (Pre-exposure prophylaxis - PrEP)